Krijg je dat ook vaak te horen? Als je wilt uitleggen wat het zo lastig maakt in een relatie met een partner met autisme?

Te veel aan empathie

Vorige week sprak ik het met een aantal coaches en therapeuten over empathie. Dat we als hulpverlener ook ‘te veel’ empathisch kunnen reageren. Ik stond op scherp. Wat krijgen we nou?

‘Empathie is verdorie mijn core business.’

In een split second schoten al die keren voorbij met die vriendin, een kind, mijn kind, een zus, nog een vriendin, mijn andere kind, mijn ex, buurvrouw, die dame in het verpleeghuis, cliënten…

Dat waren momenten waarop mensen totaal ontredderd waren. Stikkend in tranen of glazig voor zich uitkeken. Afgevoerd door hun emoties, luidruchtig of juist ijlig stil.

Het waren momenten waarop woorden er niet toe doen. Afbreuk doen aan dat wat zich afspeelt bij de ander. Momenten waarop een arm of schouder te zwaar zijn. Wanneer een liefdevol ‘ach toch’, enkel lijkt te klinken als ‘wat naar voor je en blij dat ik niet in jouw schoenen sta’.

Als woorden kunnen fixen

Ik moest denken aan mijn opleiding tot non-violent communication trainer. Daar hebben we vaak over empathie gesproken. En ook over ‘empathie, net nie’.  Ik noem dat ‘fix strategieën’. Een reactie als ‘Joh, zo zijn alle mannen’ als reactie op wanneer jij vertelt dat het je de strot uitkomt hoe het tussen jou en je partner gaat, is daar één van.

Tien fixes waar je niet op zit te wachten

Wat er gebeurt is dat jouw frustratie vaak nogal wat ongemak bij je luisteraar oproept. Van ongemak willen we het liefst zo snel mogelijk af. En hoe kom je van iets af? Juist, door het op te lossen met een snelle doeltreffende quick fix:

  1. Joh, zo zijn alle mannen.
  2. Weet je wat jij eens moet doen?
  3. Dat gaat nooit veranderen hoor.
  4. Dat is geen aandoening, dat is onwil!
  5. Ach meisje/kerel toch.
  6. Gisteren sprak ik iemand die ook depressief is.
  7. Jeetje, wat heb jij een rotleven.
  8. En hoe lang heb je dat al?
  9. Je weet toch dat hij/zij altijd zo reageert?
  10. Ken jij Willeke? Zij had het echt een heel zwaar leven…

Heel menselijke reacties en er is niks mis mee. Alleen zul je merken dat de afstand tussen jullie alleen maar groter wordt. Terwijl je zo graag even je verhaal kwijt wilt. Wat zo logisch is.

Je wilt helemaal niet direct een oplossing, maar het gevoel krijgen dat je er even met al je shit mag zijn. Zonder dat de ander per se moet begrijpen waar je het over hebt.

Hoe dan?

Voor veel mensen vraagt het oefening om voorbij hun eigen ongemak te komen en alleen maar te luisteren naar de ander. Dat willen ze over het algemeen best, kijk maar naar je zelf. Maar soms zijn we het een beetje kwijt of weten we niet hoe het moet in die situatie. Daar hebben ze een beetje jouw hulp bij nodig (en dat kun jij):

  1. ‘Dank je wel. Ik hoor wat je zegt en dit helpt me nu niet.’ (de ander valt stil)
  2. ‘Ik heb wat empathie van je nodig.’ (de raderen gaan draaien)
  3. ‘Dat betekent dat je alleen even naar me hoeft te luisteren, zonder iets te zeggen.’ (de ander doet graag iets voor je)
  4. Daarna wil ik graag horen wat mijn verhaal met je doet. (vergroot de betrokkenheid op elkaar)

Wedden dat je hierna een heel ander gesprek voert waarin je je wel gehoord en gezien voelt? Uiteraard moet je hier zelf ook even over je eigen ongemak stappen om het zo aan te pakken.

Laat je me weten of het voor je werkt?